MİMARİ VE EMLAK TERİMLER
Uzmanlar,
uzmanlık alanlarıyla ilgili konularda konuşurken, istemeseler
de "dilleri çalar". Örneğin bir mimar, sizinle
konuşurken ister istemez bir,iki "mimarlık terimi"
kullanacaktır. Bu sayfalar mimarlarla kolayca anlaşabilmeniz
için hazırlandı.
Açıt
Açıt
: Pencere yada kapı boşluğu
Ağörgü : Taşları ağ şeklinde yerleştirilmiş duvar örgüsü
Akıtmalık : Çatı kaplama işlerinde yedirmelik ya da kurşun
şerit ile örtülü birleşme ya da tonoz geçmesi
Alınlık : Kimi yapılarda giriş kısmının ya da kapı ve
pencerelerin üstünde bulunan üçgen veya yarı değirmi süsleme
Anaduvar : Yığma bir yapıda taşıyıcı duvar
Arnavut bacası : Tavan arasına ışık sağlayan çatı penceresi
Aypencere : Yarım daire biçiminde pencere
Bağlama
Bağlama
: Bir yapının çeşitli öğelerini kendi aralarında birbirlerine
kenetleme işi
Bakkal tavanı : Döşeme krişlerinin alttan görünecek şekilde
açıkta kaldığı ahşap tavan türü.
Basık : Tavan yüksekliği alışılagelmiş ölçülerden az olan
Beden duvarı : Yığma yapıda taşıyıcı duvar
Bindirme : Bir duvarda cumba, çıkma gibi taşkın ve altı
boş olarak yapılan ve bindirmelik yada destek üzerinde
taşınan yapı parçası
Cam
kiremit
Cam
kiremit : Işık geçiren çatı örtüsü yapmakta kullanılan,
camın preslenmesiyle elde edilen bir tür kiremit.
Cam tuğla : Yarı saydam duvar yapmakta kullanılan içi
boş cam blok
Çadır
çatı
Çadır
çatı : Orta noktadan başlayarak dört yana düşen yüzeyleri
olan, kare piramit şeklinde çatı
Çardak : Üstüne sarmaşıklı ağaç veya çiçek sarılarak yapılmış
kafesli gölgelik
Çatı : Yapıların üzerini, akıntılı bir tarzda örtecek
malzemeyi taşımak üzere yapılan iskelet
Çatı eğimi : Çatı ile binanın yan duvarı arasında meydana
gelen açı
Çıkma : Bir binanın üst katlarından dışarıya doğru taşan
bölüm
Çıplak ahşap : Üzerinde boya, cila veya vernik bulunmayan
ahşap
Çürütmek : Eski kagir yapılarda aşınmış ince yonu taşları
çıkararak yerine yenilerini koymak ve çevresini çimento
harcı ile doldurmak
Dam
başağı
Dam
başağı : Çatıların tepelerine süs olarak konuların başak
biçiminde sivri tepelik
Dayak : Bir yapı parçasının yıkılmaması için dayatılan,
çoğu ağaç destek, kısa payanda
Duvar : Yapılarda taş, tuğla, briket, kerpiç ve benzeri
gereçlerle yapılan düşey bölge öğesi
Düz çatı : Eğimi yatay ile 10 derece arasında olan çatı
Eskis
Eskis
: Bir tasarımın ön taslağı
Eşik : Kapı boşluğunun altında boydan boya giden ve kapının
ayırdığı iki hacmin döşemelerinden biraz yüksekçe olan
kısım
Etek : Binanın kaide bölümü, subasman
Filiz
Filiz
: Betonarmede, ileride yapılacak eklemeler için beton
dökümü sırasında dışta bırakılan demir uçlarına verilen
ad
Firkete : "U" harfi şeklinde bükülmüş, çoğu
12 metre boyunda beton çeliği
Füruş : Saçakların ve çıkmaların altına yalnızca süsleme
amacıyla konulan küçük destek yada oymalı süsler
Geçme
Geçme
: Lehim, kaynak veya çakma işlemlerinden yararlanmadan,
parçaları birbirine takıp kenetleme
Giyotin pencere : Düşey sürme pencere
Görünüş : Bir yapının tümünün ya da bir parçasının düşey
bir düzleme perspektifsiz olarak düşürülmüş gibi çizilen
şekli
Gözpencere : Çatı katlarında veya kapı üstlerinde yapılan
yuvarlak ya da oval biçimli, çoğu süslü küçük pencere
Harç
Harç
: Yapıda tuğla ve taşları birbirine bağlamak ve kagir
duvar ile tavanları sıvamak için kullanılan, kum, kireç,
çimentoyu su ile kararak yapılan hamur
Hatıl : Ağırlığı yatay olarak dağıtmak ve duvarların düşey
olarak çatlamasını önlemek amacıyla, duvarın içine yatay
olarak boydan boya uzatılan ahşap, tuğla ya da beton bağlama
öğesi
Helik : Duvar örülürken büyük taşların arasına yerleştirilen
küçük taşlar
İç
Balkon
İç
balkon : Binaların içinde yer alan giriş holüne, salona
veya sofaya bakan balkon.
İspanyol merdiveni : Öne doğru eğimli geniş basamakları
olan dış merdiven.
İşlev : Kullanış veya işleyiş bakımından maksada uygunluk.
İtalyan damı : Çevresi korkuluklu, üstü teras şeklinde
düz dam.
İzole : Yalıtılmış, geçirimsiz hale getirilmiş.
Kabartma
Kabartma
: Kil, alçı, taş gibi işlenebilir gereçleri alçaklı, yüksekli
yüzeyler halinde biçimlendirerek meydana getirilmiş yapıt.
Karkas : Bir yapının taşıyıcı öğelerinin tümüne verilen
ad; iskelet de denir.
Kiriş : Boyu doğrultusundaki eksenine dik kuvvetlerin
etkisi
altındaki çubuk.
Korkuluk : Köprü, merdiven, balkon gibi düşme tehlikesi
olan yerlerin kenarlarına dikilen alçak duvar veya parmaklık.
Lambri
Lambri
: Ahşap, plastik, metal veya taşla yapılan iç duvar kaplaması.
Limon kirişi : Bir merdiven kolunun iki yanında uzanan
kirişlerden her biri.
Mahya
Mahya
: Çatıdaki iki eğik yüzeyin birleştiği çizgi.
Mansart : Her yüzünde değişik eğimli iki dam yüzeyi bulunan
bir çeşit kırma çatı.
Markiz : Bir kapı ya da pencere önünü yağmurdan korumak
için yapılan saçak.
Menteşe : Kapı ve pencere kanadını açılıp kapanacak şekilde
tutturmaya yarayan eklemli madeni parça.
Merdiven kovası : Dönerek çıkılan merdivenlerde ortadan
görülen boşluk.
Nefeslik
Nefeslik
: Bodrum katında hava ve ışık almak için tavana
yakın olarak açılmış pencere.
Oturma
Oturma
: Bir yapının, altındaki zeminin hareketi veya sıkışması
dolayısıyla aşağı doğru hareketi.
Orta derecede eğimli çatı : Eğimi yüzde 25 ile yüzde 70
arasında olan çatı.
Ölçme
nişanı
Ölçme
nişanı : Çatlak duvarların daha çok açılıp açılmadıklarını
ak için çatlağın iki yanına tutturulan cam.
Örgü : Duvar veya ayak örme işi veya tarzı.
Örmek : Taş, tuğla gibi gereçler ile duvar veya ayak yapmak.
Panel
duvar
Panel
duvar : Taşıyıcı niteliği olmaksızın bölme olarak kullanılan
ince duvar.
Parapet : Teras, balkon ve köprü gibi yerlerde yapılan,
yaklaşık olarak 90 cm. yüksekliğinde korkuluk duvarı.
Prefabrikasyon : Hazır elemanlar veya bileşenlerle yapı
kurma.
Proje : Bir yapının gerçekleştirilebilmesi için gerekli
plan, kesit ve görünüş gibi çizimlerin tümü.
Repetisyon
Repetisyon
: Belli bir aletle yapılan açı ölçmesinin duyarlılığını
artırmak için ölçmenin yinelenmesi yöntemi.
Restitüe etmek : İlk şekline getirmek; eski şeklini yapmak.
Sahanlık
Sahanlık
: Binalarda kapı önünde, merdiven başlarında veya ortasında
bulunan düzlük.
Salmastra : Sızdırmazlık işlerinde kullanılan, saö gibi
örtülü bir çeşit kordon.
Sarak : Yapı yüzlerinde boydan boya giden yatay, enli,
az çıkıntılı, süslü veya düz kşak.
Strüktür : Bir yapının taşıyıcı bölümü.
Sundurma : Yağmur veya güneşten korunmak için bir kapı
üstüne ya da duvar önüne yapılan saçak.
Taşıyıcı
Taşıyıcı
: Yapının maruz kaldığı çeşitli kuvvetleri ve zorlamaları
karşılayan bölümleri meydana getiren (gereç, yapı elemanı,
yapı bileşeni).
Tadilat projesi : Yapıdaki herhangi bir değişikliği göstermek
üzere hazırlanan ve asıl projenin eki olan proje.
Tesisat : Belli bir işin sağlanmasına yardım eden alet
ve araçların uygun yerlere, birbirine bağlı olarak döşenmesi
veya döşenen bu araçların tümü.
Üstemel
Üstemel
: Bina eteği, etek duvarı.
Üstyapı : Bir yapının toprak üzerinde kalan bölümü.
V
kolon
V
kolon : Yükleri üstteki iki noktadan alıp tek bir yük
halinde temele aktaran kolon.
Vasistas : Pencere veya kapı üzerinde bulunup, havanın
değiştirilmesine yarayan, alttan menteşeli pencere, bir
çeşit üstlük.
Yapı
donanımı
Yapı
donanımı : Sabit ve sabit olmayan mobilya ile çeşitli
cihazlar ve tesisat.
Yüz : Yapının cephesi.
EMLAK DİLİ
Her
işkolu ve meslek grubunun kendisine göre geliştirdiği
bir dil vardır. Tabii emlakçıların da... Onları daha kolay
anlamanız için bu sözlüğü kullanabilirsiniz.
A
Ada
: Çevresi yollarla sınırlanmış ve çoğu parsellerle bölünmüş
arsa ile böyle bir arsayı kaplayan yapılar
takımı, yapı adası.
Akar : Kiraya verilerek gelir sağlayan mülk.
Alan düzenlemesi : Yapının kurulacağı alanın, aplikasyondan
ve ip iskelesi kurulmadan önce düzenlenmesi.
Anahtar teslimi : Bir yapının tüm gereç ve işçiliğinin
yüklenici tarafından karşılanıp, bütünüyle bitirilmiş
olarak mal sahibine teslim edilmesini öngören sözleşme
şekli.
B
Bağımsız
bölüm : Bir yapının Kat Mülkiyeti Yasası hükümlerine göre
bağımsız mülkiyete konu olan bölümlerden her biri.
Bahçekent : Sağlık ve konfor koşullarına uygun bir yaşam
sağlamak amacıyla tasarlanmış, tarıma ayrılmış bir toprak
parçası ile çevrili uydu kent.
C
Cephe
: I. Bir binanın yüzlerinden her biri; özellikle ön yüz.
II. Bina yüzünde dik doğrultuda sonsuzdan bakılan
görünüş.
Cihannüma : Her tarafı seyredebilmek için bazı ev çatılarının
üstüne yapılan oda veya teras.
Cumba : Türk evlerindeki kafesli çıkma.
Ç
Çatı
katı : Binalarda çatı ile son normal kat arasında yapılan
kat.
Çekme kat : Bir binanın son katı üzerine yapılan, cepheden
geriye çekilmiş kat.
D
Denize
sıfır : Denizle arasında herhangi bir yapı veya geniş
bir toprak parçası olmayan yapı, arsa.
Devre mülk : Tapusu belirli bir "devre" kullanım
için geçerli olan, ortak kullanılan konut, yazlık.
E
Ebeveyn
banyosu : Yatak odasında bulunan banyo.
Emsal : Bir yapı veya konutun satış ya da kira bedelinin,
benzeri ile karşılaştırılması.
I
Islah
: Bir bölgenin, tümüyle yenilenmeksizin yaşama koşullarının
düzeltilmesi.
K
Kat
mülkiyeti : Bir ya da daha çok kişinin, bir yapının belirli
bir bölümüne sahip olabilmesi.
Kat yüksekliği : Döşeme üstünden bir üst katın, döşeme
üstüne olan uzaklığına verilen ad.
L
Lebiderya
: Kesintisiz deniz manzaralı daire.
M
Metropoliten
şehir : Belli bir büyüklüğü olan, örneğin nüfusu 1 milyonu
aşan şehir.
Möbleli : İçinde eşyası bulunan daire.
N
Nizam
: Binaların yan yana sıralanış düzeni; ayrık nizamda aralarında
toprak parçası vardır; bitişik nizamda yan
duvarları ortaktır.
Ö
Ön
bahçe derinliği : Binanın ön yüzünden kendi parselinin
ön sınırına kadar olan en yakın dik uzaklık.
S
Selamlık
: Eskiden büyük konaklarda erkeklerin bulunduğu ve erkek
konukların alındığı bölüm.
Servis girişi : Büyük binalarda yan hizmetler için kullanılan
ikinci derecedeki giriş.
Sosyal altyapı : Sağlıklı bir çevre meydana getirmek amacıyla
yapılması gereken eğitim, sağlık, dinsel, kültürel ve
yönetsel yapılar ile park, çocuk bahçeleri gibi yeşil
alanlara verilen genel ad.
Stüdyo : Aynı zamanda oturma, yatma ve yemek için kullanılan
genişçe oda.
T
Teknik
altyapı : Elektrik, gaz, içme ve kullanma suyu, kanalizasyon,
her tür ulaştırma, haberleşme ve arıtım gibi hizmetlerin
sağlanması için yapılan tesisler ile açık ve kapalı otopark
kullanışlarına verilen ad.
V
Vaziyet
planı : Yapıların değişmez röperlere göre arsaya yerleşmelerini
belirten üstten görünüş, yerleşme planı.
Y
Yenilenmiş
: Eski bina veya dairelerin onarılarak, restore edilerek
yeni hale getirilmesi.
Yıkma ruhsatı : Bir yapıyı yıkmak için ilgili belediyeden
özel oalrak alınan izin; yıkma izni